Johan Dijkstra schilderijen te koop

Johan Dijkstra (1896-1978) is echte Grunninger. Geboren en getogen in de stad Groningen. Hij blijft de stad zijn leven lang trouw, op een uitstapje naar Amsterdam na – Dijkstra studeert er enige jaren aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Johan Dijkstra groeit op in een kunstzinnig milieu, zijn vader is decoratieschilder. En met diens schilderskist binnen handbereik, maakt hij al op jonge leeftijd schilderijen.

Als medeoprichter van De Ploeg, het collectief van musici, literatoren en kunstschilders dat in 1918 het licht zag, speelt hij een belangrijke rol in de Groningse kunstscene. Aan het begin van zijn carrière werkt Johan Dijkstra in navolging van Vincent van Gogh, zowel qua stijl als qua onderwerpkeuze. Gaandeweg wordt hij meer beïnvloed door de collega’s van De Ploeg, met wie hij veel optrekt. Mede onder invloed van Jan Wiegers die tijdens een kuur in Davos bevriend raakt met de Duitse expressionist Ernst Ludwig Kirchner, komt hij tot zijn eigen expressionistische stijl. Tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw exposeert hij samen met De Ploeg.

Johan Dijkstra trekt er graag op uit om ‘en plein air’ de ruige Groningse landschappen en dorpen vast te leggen. Voor hem ligt de schoonheid in het eenvoudige. Ook op dit schilderij De binnenhaven van Zoutkamp is het ongecompliceerde leven van alledag aanwezig. Er zit veel beweging in dit schilderij; de wolken donderen door de lucht en de wind blaast flink door het bomenblad. Toch straalt het ook de rust uit van het Groningse leven op het platteland. Op de helling aan de rand van de weg, zijn vier mannen in het gras neergestreken. Net als de vijfde man – zit hij in een rolstoel? – kijken ze naar de kleine binnenhaven, naar twee mannen in een bootje. Bij Dijkstra lijkt het altijd alsof hij de tijd heeft stilgezet.

Wij kopen en verkopen schilderijen van Johan Dijkstra en andere Groninger Ploeg schilders. Voor meer informatie kunt u contact opnemen via info@marksmit.nl

 

Schilderijen Johan Dijkstra

Johan Dijkstra zijn artistieke milieu

Johan Dijkstra wordt gerekend tot de belangrijkste schilders van de Groninger Ploeg, een schilders collectief die furore zou maken met hun kleurrijke vertolkingen van het Groninger landschap. Johan Dijkstra groeide op in een kunstzinnig milieu, zijn vader was een decoratieschilder. Dankzij de  schilderskist van zijn vader begon Johan Dijkstra al op jonge leeftijd te schilderen. In 1916 schreef Johan Dijkstra zich in voor de academie Minerva. Hier leerde hij Marie van Veen kennen, zijn latere vrouw.
Op de Academie leerde Johan Dijkstra het meest van leraar F.H. Bach en zou zijn verdere leven met hem bevriend blijven. Bach nam Johan Dijkstra naar buiten om ‘en plein air’ te schilderen, bijvoorbeeld bij boerderij Blauwborgje naast het Reitdiep. Een plek waar hij nog vele keren zou terugkeren.In 1918 richtte Johan Dijkstra, samen met onder meer Jan Altink, George Martens en Jan Wiegers, de ‘Vereeniging Groninger kunstkring de Ploeg’ op. Een duidelijk gedachtegoed was er niet, de schilders wilden vooral breken met de verouderde kunstopvattingen en het Groninger kunstleven nieuw leven in blazen.

Schilderen met kleur en expressie

Vanaf 1920 experimenteerde Johan Dijkstra meer met kleur. Hij schilderde een periode in een pointillistische stijl en werd ook sterk beïnvloed door het werk Vincent van Gogh. Hij reisde veel door het Groninger land en legde het landschap met oogstende boeren vast , maar ook de eeuwenoude kerkjes in de dorpjes.Omstreeks 1925 begon Johan Dijkstra expressionistisch te schilderen, een stijl die Jan Wiegers via zijn contacten met Kirchner in Groningen introduceerde. Dijkstra werkte veel met wasverf, waarbij olieverf werd gemengd met wasbenzine. De verdunde verf droogde snel waardoor ‘laag op laag’ vlot konden worden aangebracht. Ook bleven de kleuren fel, waardoor vernissen overbodig was geworden en de werken een bijzondere matte uitstraling kregen.
De werken uit deze jaren, met zijn felle kleuren en vereenvoudigde vormen, tonen Johan Dijkstra’s ontzag voor de Duitse schilders van de Brücke en de Noorse schilder Edvard Munch. Vanwege geldgebrek beschilderde Johan Dijkstra geregeld beide kanten van het doek.Na 1930 is zijn meest heftige expressionisme voorbij en gaat Johan Dijkstra werken in een behoudendere stijl die het best kan worden omschreven als  ‘verhevigd impressionisme’. Na 1940 zijn geen sporen meer te vinden van het modernisme uit de twintiger jaren.

Het Groninger land

Zijn onderwerpen haalde Johan Dijkstra vooral uit het ongerepte Groninger landschap met zijn kenmerkende weidse akkers, wierden,  dijken, paden en dorpjes met rode huizen. Johan Dijkstra legde vooral de verdwijnende plekken vast en meed tekenen van opkomende industrialisatie, zoals telefoonpalen, spoor- en asfaltwegen.
In 1959 werd aan Johan Dijkstra de Culturele prijs voor de provincie Groningen toegekend. Werken van zijn hand zijn te zien in het Groningen Museum.

Johan Dijkstra een echte Grunninger

Johan Dijkstra (1896-1978) is een echte Grunninger. Geboren en getogen in de stad Groningen. Op een uitstapje naar Amsterdam na – Johan Dijkstra studeert enige jaren aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam – is hij zijn leven lang de stad trouw gebleven.

Johan Dijkstra speelt ook een belangrijke rol in de Groningse kunstscene. Niet alleen als mede-oprichter van De Ploeg, het kunstenaarscollectief van musici, literatoren, maar vooral kunstschilders, dat in 1918 in het leven is geroepen. Maar ook als kunstrecensent voor de Provinciale Groninger Courant, later het Nieuwsblad van het Noorden laat hij van zich horen. Vanaf 1930 schrijft Johan Dijkstra vaak felle, polariserende kunstkritieken die hem zowel mede- als tegenstanders opleveren.

Aan het begin van zijn carrière werkt Johan Dijkstra in navolging van Van Gogh, zowel qua stijl als qua onderwerpskeuze. Gaandeweg wordt hij meer beïnvloed door de collega’s van De Ploeg, met wie hij veel optrekt. Zo vindt Johan Dijkstra zijn eigen expressionistische stijl. Tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw exposeert hij samen met De Ploeg. Johan Dijkstra is ook zeer bedreven in de grafische kunsten en hij maakt tevens naam als glazenier.

Op dit schilderij beeldde Dijkstra de Zuiderstraat in het wierdedorp Adorp af, dat is gelegen even ten Noorden van Groningen. Rechtsachter is nog een glimp te zien van de Martinitoren en der A-Kerktoren. Het doek is niet gedateerd, maar Dijkstra heeft het vermoedelijk omstreeks negentienvijftig geschilderd. De kunstenaar trekt er vaak op uit om de ongerepte Groningse landschappen en dorpen vast te leggen.

Johan Dijkstra is ongetwijfeld gecharmeerd geweest van deze pittoreske plek. Voor hem ligt de schoonheid in het eenvoudige. Het verhoogde weggetje slingert vredig door het serene dorp. De huizen met de typerende rode bakstenen komen veel voor in de dorpen in de provincie Groningen. Tegen de helling is een boer bezig het land te bewerken.

Johan Dijkstra en het Gronings landschap

Johan Dijkstra is een belangrijke meester van het Nederlands expressionisme, in het bijzonder van de Groningse expressionisten die vooral te vinden waren in schildersvereniging De Ploeg, waarvan Johan Dijkstra een van de oprichters was. Belangrijke kenmerken van het expressionisme zijn het gebruik van uitbundige kleuren die met vlotte, zichtbare penseelstreken zijn neergezet en het expressief vervormen van figuren en landschappen zonder de herkenbaarheid van de zintuigelijk waarneembare wereld echt geweld aan te doen.

In dit Groningse landschap wordt meesterlijk op het gevoel een perspectief gecreëerd o.a. door de boom rechts op de voorgrond groter te maken dan de bomen in de verte en op de achtergrond links en rechts schuine lijnen te maken op de grens van korenland en grasland, wat een perspectivisch verdwijnpunt suggereert. Wat de kleur betreft heeft Dijkstra vier zones geschilderd: op de voorgrond overheerst het groen, in het midden het gelige, op de achtergrond weer groen en daarboven de grijsblauwe lucht. Donkere schaduwen versterken het perspectivisch effect. Het schilderij is een meer traditioneel landschap van Dijkstra, met behoud van een gematigd expressionistisch kleurgebruik. Zo vervormend en fel als in zijn eerste levenshelft zijn compositie en kleurgebruik hier niet meer.

Johan Dijkstra schilder van het noordelijk landschap

Johan Dijkstra was in 1918 een van de oprichters van De Ploeg, een groep van Groninger kunstenaars. Johan Dijkstra was niet alleen schilder maar ook graficus en ontwerper van gebrandschilderde ramen en ander monumentaal werk. Johan Dijkstra stond toen onder invloed van de Duitse expressionisten van Die Brücke, een schildersgroep uit Dresden (vanaf 1905).

Johan Dijkstra heeft in expressionistische stijl portretten gemaakt en veel geschilderd in de mooie Groninger ommelanden. Vanaf de dertiger jaren zocht Johan Dijkstra zowel wat kleur en vorm betreft meer aansluiting van de natuur. Dit resulteerde in helder en wat minder fel kleurgebruik, ook wel ‘verhevigd impressionisme’ genoemd.

Johan Dijkstra schilderde dit aantrekkelijke olieverfschilderij bij Wierumerschouw, een gehucht gelegen tussen Garnwerd en Groningen. Het is vermoedelijk in de dertiger of veertiger jaren vervaardigd en uitgesproken van kleur. Een paarse landweg slingert langs gele akkers en roodgekleurde boerderijen. De helblauwe lucht daarboven wordt slechts onderbroken door wolkjes. Dijkstra had een grote voorliefde voor dit soort ongerepte en karakteristieke plekken waar de tijd stil lijkt te hebben gestaan. Tekenen van opkomende industrialisatie, zoals asfaltwegen en elektriciteitspalen, vermeed hij bij voorkeur. Dit type schilderijen bezorgde Johan Dijkstra de naam van ‘portrettist van het noordelijke landschap’.

Johan Dijkstra zijn avondgezicht op het Lopende Diep

Johan Dijkstra zijn bloeiperiode

Johan Dijkstra, beleefde tussen ca. 1924 en ca. 1930, één van de oprichters van de Groninger Kunstkring De Ploeg, zijn bloeiperiode als schilder. Vanaf ca. 1924 stond hij onder invloed van de Duitse expressionisten van Die Brücke, een schildersgroep uit Dresden (vanaf 1905). Dijkstra heeft in expressionistische stijl portretten gemaakt en geschilderd in de mooie Groninger ommelanden, maar hij heeft ook een aantal fraaie Groningse stadsgezichten gemaakt, waaronder deze.

Een avondgezicht op het Lopende Diep

De Boteringebrug, tot de jaren dertig een vaste stalen boogbrug met vakwerkconstructie, heeft hij tussen 1924 en 1930 enkele malen geschilderd. Onder andere dit nacht- of avondstuk dat via de boog van de Boteringebrug zicht geeft op de binnenhaven van het Lopende Diep (d.w.z met stromend in plaats van stilstaand water), aan de noordrand van de oude binnenstad. Langs de lage kades liggen een zestal beurtschepen, vermoedelijk zogenaamde Hunzeboten, die vracht vervoerden tussen Groningen en de Randstad. Aan de horizon ligt de Kijk in ‘t Jatbrug, toen nog een houten draaibrug. Op de rechterkade een paard en wagen, bij de brug in de verte de vage schimmen van wandelaars. Het is winter, de bomen zijn kaal. Op straat en in de huizen brandt licht dat in het water wordt weerspiegeld. Het is een spannend schilderij geworden door de brugboog op de voorgrond, de perspectivische diepte en de kleurstelling in blauwen en groenen met enkele gele accenten. Aan de achterzijde van deze voorstelling staat er een van de Groninger Ommelanden: een landschap op een zonnige windstille dag langs een van de vele Groninger diepen.